بررسی و راهنمای انواع هلدر تراشکاری
هلدر تراشکاری چیست و چه وظیفهای دارد؟
هلدر تراشکاری (Turning Holder) یک سیستم دقیق برای نگهداری و تثبیت اینسرت (الماس تراشکاری) در ماشینهای تراش CNC یا دستی است. این ابزار به عنوان یک رابط حیاتی، سه وظیفه اصلی را بر عهده دارد:
تثبیت دقیق اینسرت: هلدر، اینسرت را با زاویه و موقعیت صحیح در جای خود محکم نگه میدارد تا دقت هندسی قطعه کار نهایی تضمین شود.
انتقال نیرو و گشتاور: هلدر نیروی برش و گشتاور را از اسپیندل دستگاه به لبه برنده اینسرت منتقل میکند.
کاهش و کنترل ارتعاشات: بدنه فولادی و طراحی مهندسی شده هلدر، لرزشهای حین عملیات ماشینکاری را جذب و کنترل میکند که نتیجه آن، کیفیت سطح بهتر و افزایش عمر ابزار است.
کاربرد هلدر تراشکاری در صنایع مختلفی مانند فلزکاری، چوبتراشی و حتی سنگتراشی بسیار زیاد است. این ابزار علاوه بر ایجاد دقت در برش، باعث افزایش سرعت کار و کاهش فشار روی دست اپراتور میشود. به کمک هلدر، تراشکار میتواند قطعات را با ظرافت و دقت بیشتری برش داده و کیفیت نهایی کار را بهتر کند. استفاده از یک هلدر مناسب، نه تنها نتیجه کار را بهتر میکند، بلکه ایمنی کار را نیز افزایش میدهد.
مزیت اصلی استفاده از هلدر این است که در صورت فرسودگی لبه برنده، نیازی به تعویض کل ابزار نیست و تنها با تعویض یک اینسرت کوچک و ارزانتر، میتوان کار را ادامه داد.
انواع هلدر تراشکاری بر اساس کاربرد
مهمترین و کاربردیترین روش برای دستهبندی هلدرها، شناخت آنها بر اساس نوع عملیاتی است که انجام میدهند. قبل از هر چیز، مشخص کنید برای چه کاری به هلدر نیاز دارید؟
۱. هلدر روتراش
این هلدرها پرکاربردترین نوع هستند و برای ماشینکاری و شکلدهی سطوح خارجی قطعات کار (مانند کم کردن قطر یک میله) استفاده میشوند. اگر به دنبال یک هلدر تراشکاری روتراش با کیفیت هستید، باید بدانید که این هلدرها خود بر اساس زاویه و شکل اینسرت به انواع مختلفی مانند هلدرهای مستقیم، زاویهدار و کپیتراش تقسیم میشوند.
هلدرهای M-Type: مانند MCBNR/L, MCGNR/L, MDJNR/L, MDPNN, MDQNR/L, MSKNR/L, MSSNR/L, MTBNR/L, MTENN, MTFNR/L, MTJNR/L, MTQNR/L, MVJNR/L, MWLNR/L. این هلدرها با اینسرتهای متنوعی از جمله CN, DN, SN, TN, VN, WN سازگار هستند. نوع گرایش آن به صورت کلمپ می باشد و الماس ها از نوع نگاتیو است.
هلدرهای D-Type: مانند WCLNR/L, WTJNR/L, WTENN, WTQNR/L. این هلدرها معمولاً با اینسرتهای CN و TN قابل استفادهاند.
هلدرهای P-Type: مانند PCLNR/L, PDJNR/L, PDNNR/L, PSBNR/L, PSKNR/L, PSSNR/L, PTFNR/L, PTG(J)NR/L, PWLNR/L. این هلدرها با اینسرتهای CN, DN, SN, TN, WN کار میکنند. نوع گرایش به صورت چکمه ای می باشد و الماس ها از نوع نگاتیو است.
هلدرهای S-Type: مانند SCACR/L, SCBCR/L, SCKCR/L, SCLCR/L, SDNCN, SDQCR/L, SRACR/L, SRDCN, SRGCR/L, SSBCR/L, SSDCN, SSSCR/L, STFCR/L, SVJBR/L, SVJCR/L, SVQBR/L, SVQCR/L, SVUBR/L. این دسته با اینسرتهایی مانند CC, DC, RC, SC, TC, VB, VC سازگار است. نوع گرایش آن به صورت پیچی می باشد و الماس ها از نوع پزتیو است.
2. هلدر داخل تراش
این هلدرها که اغلب به شکل میلهای (Boring Bar) هستند، برای ماشینکاری سطوح داخلی قطعات به کار میروند. کاربردهایی مانند بزرگتر کردن سوراخهای موجود، ایجاد شیارهای داخلی یا تراشیدن دیوارههای داخلی یک قطعه توخالی، با استفاده از هلدر داخل تراش انجام میشود. انواع خاصی از هلدرهای M-Type, D-Type, P-Type, S-Type و همچنین هلدرهای هیدرولیک و شرینک فیت میتوانند برای عملیات داخل تراشی با دسترسی کافی استفاده شوند.
3. هلدر برش و شیارزنی
این هلدرها برای جدا کردن قطعات از میلههای بلند یا ایجاد شیارهای عمیق در سطح قطعه کار استفاده میشوند. هلدرهای شیارزنی (Grooving Tool Holders) برای این منظور بسیار مناسب هستند و شامل انواع مختلفی مانند FGHH, JSTGR/L, MGFVR, MGIVR/L, SNGR/L, ZQ میشوند. این هلدرها با پهنای لبه برش 1.5 تا 8.0 میلیمتر و شعاع گوشه 0.2 میلیمتر موجود هستند.
۴. هلدر گامزنی یا رزوهتراشی
همانطور که از نامش پیداست، این ابزار برای ایجاد رزوه (Thread) بر روی سطوح خارجی یا داخلی قطعه کار استفاده میشود. این هلدرها اینسرتهای مخصوص رزوهزنی را با زاویه دقیق (معمولاً ۶۰ یا ۵۵ درجه) نگه میدارند تا بتوانند گامهای مختلف پیچ را ایجاد کنند. مانند 55° جزئی، 60° جزئی/کامل، NPT، BSPT، API RD.
انواع هلدر تراشکاری بر اساس سایز و اندازه
به طور کلی، هلدرهای تراشکاری در ابعاد و اندازههای بسیار متنوعی ساخته میشوند. دلیل این تنوع این است که هر هلدر باید هم با نوع خاصی از دستگاه تراشکاری (مثل CNC یا NC) و هم با نوع مشخصی از ابزار برشی (مثل اینسرت یا فرز) سازگار باشد و همچنین بتواند عملیات ماشینکاری خاصی را انجام دهد.
وقتی در مورد “سایز” هلدر تراشکاری صحبت میکنیم، منظورمان معمولاً چند بعد و اندازه کلیدی است:
قطر گیرش ابزار (Clamping Ø D1):
این مهمترین سایز است که نشان میدهد هلدر میتواند چه قطری از ابزار برشی را نگه دارد.
هلدرهای فرز انگشتی (End Mill) نیز سایز و اندازههای نسبتاً کوچکتری دارند و برای ظریفکاری استفاده میشوند.
طول هلدر (Length L و Gage Length A):
هلدرها در طولهای مختلفی تولید میشوند (کوتاه، استاندارد، بلند و حتی خیلی بلند مثل “extra ultra short” یا “oversize”).
“Gage Length A” نیز فاصلهای استاندارد از هلدر تا نقطه مرجع ابزار است که در جداول سایز مشخص میشود.
قطرهای بدنه هلدر (Ø D2, Ø D3):
این قطرها به قسمتهای مختلف بدنه هلدر اشاره دارند و برای اطمینان از اینکه هلدر به درستی در دستگاه یا مجله ابزار قرار میگیرد، مهم هستند.
ابعاد هلدرهای تراشکاری NC (مثل H, W, S, ℓ, h, a°):
برای هلدرهای مخصوص دستگاههای تراش (که به “هلدرهای دستگاه تراش NC” معروفند)، ابعاد خاصی مثل ارتفاع (H)، عرض (W)، ضخامت (S) و طولهای کاری (ℓ و h) و زاویهها (a°) در جداول مشخص میشوند. این ابعاد بر اساس نوع هلدر (مثلاً هلدر رو تراش، تو تراش، برش، یا رزوه زنی) و نوع اینسرت (مثل CN, DN, SN, TN, VN, WN, CC, DC, RC, SC, TC, VB, VC) متفاوت هستند.
هلدرهای تراشکاری NC برای کارهایی مثل رو تراشی (برش از بیرون)، تو تراشی (برش از داخل)، برش دادن، یا ایجاد رزوه استفاده میشوند.